Kim jest aktuariusz

Aktuariusz to matematyk specjalizujący się w ubezpieczeniach i świadczeniach pracowniczych.

Jeśli firma potrzebuje policzyć prawdopodobieństwo dożycia pracowników do emerytury, ryzyko wypadku, przewidywany koszt likwidacji szkód, oczekiwaną dalszą szkodowość na portfelu ubezpieczeń, oszacować ryzyko zdarzeń ekstremalnych itp. to aktuariusz w tym pomoże.

Co aktuariusz robi na co dzień?

Domeną aktuariusza są arkusze kalkulacyjne i inne programy obliczeniowe.

Oto jego typowe zadania: (1) wycenić ubezpieczenia indywidualnie (np. dla reasekuracji), algorytmicznie lub zbiorczo jako portfel, (2) ustalić wysokość rezerwy dla portfela ubezpieczeń lub świadczeń, (3) ustalić wysokość kapitału wymaganego dla firmy ubezpieczeniowej, (4) zadbać o zgodności powyższych procedur z regulacjami korporacyjnymi, krajowymi, europejskimi i międzynarodowymi, (5) przeprowadzić audyt rezerw i kapitału firmy ubezpieczeniowej.

Aktuariusz pracuje zwykle w towarzystwach ubezpieczeniowych, w dużych i małych firmach konsultingowych lub na własną rękę, a czasem w agencjach rządowych.

Czy warto zostać aktuariuszem?

Jeśli lubisz matematykę stosowaną oraz programowanie (np. R, Python, VBA, Java, C) i szukasz dla siebie w miarę jasnej ścieżki kariery, to warto rozważyć aktuariat. Jeśli chodzi o zarobki, to w internecie są dostępne liczne ich zestawienia.

Ja sam wybrałem zawód aktuariusza pod koniec studiów matematycznych, bo dzięki temu mogłem od razu zająć się problemami praktycznymi w dużym biznesie, jednocześnie pozostając w świecie matematyki, obliczeń i komputerów. Zawód ten dał mi wiele ciekawych doświadczeń zawodowych i towarzyskich w Polsce, USA i zachodniej Europie. W odróżnieniu od moich kolegów bankierów inwestycyjnych, rzadko musiałem pracować po 80 godzin w tygodniu, a zwykle godziny mojej pracy były całkiem dobre.

Po wielu latach pracy w aktuariacie niektórzy moi koledzy przeszli bardziej na stronę biznesową w zatrudniających ich firmach ubezpieczeniowych. Aktuariusz ma dobrą pozycję startową do pracy w underwritingu, zarządzie, kontrolingu itp. Ja pozostałem jednak w świecie aktuariuszy.

Jak zostać aktuariuszem

Poza wymogami formalnymi, aby zostać wpisanym do krajowego rejestru aktuariuszy KNF należy zdać serię państwowych egzaminów z matematyki ubezpieczeniowej i finansowej, modelowania, ekonomii, rachunkowości, prawa ubezpieczeń itd. organizowanych przez KNF, a także odbyć krótki staż zawodowy.

Aby zostać dodatkowo zostać członkiem Polskiego Stowarzyszenia Aktuariuszy, trzeba odbyć szkolenie z profesjonalizmu, zapisać się, kontynuować edukację w wymaganym zakresie i płacić składkę.

Egzaminy zagraniczne

W Polsce można też zdawać niektóre egzaminy amerykańskich stowarzyszeń aktuarialnych Casualty Actuarial Society (majątkowe) i Society of Actuaries (życiowe), a także brytyjskiego Faculty and Institute of Actuaries. A jeśli pewne moduły egzaminacyjne nie są dostępne w Warszawie, to zawsze można szybko przelecieć się do Londynu na egzamin. Jeśli planujesz pracę za granicą lub po prostu w międzynarodowym środowisku, to na pewno warto zdobyć którąś z tych kwalifikacji. Daje to lepszą orientację w rynkach zachodnich i większą rozpoznawalność przez kolegów zza granicy.

W zagranicznych stowarzyszeniach można zdobyć także kwalifikację poprzez wzajemną uznawalność z PSA, ale np. Brytyjczycy nie do końca patrzą na takiego aktuariusza z pełnym uznaniem, bo nadają mu oznaczenie FIA* zamiast zwykłego FIA. A poza tym aktuariusze uwielbiają rozmawiać o egzaminach i dlatego najlepiej przejść przynajmniej niektóre egzaminy zagraniczne normalnym trybem, by poczuć się częścią grupy.